آیا کاهش نرخ بهره راه حل مناسبی برای حل بحران احتمالی اقتصاد کاناداست؟

در دنیای فایننس خیلی‌ها از نرخ بهره پایین خوش‌شان می‌آید. هر کسی که وام مسکن یا پولی برای خرید چیزی قرض گرفته باشد می‌داند که نیم درصد بهره پایین‌تر می‌تواند سالانه خیلی برایش صرفه‌جویی کند، مخصوصا وقتی که نرخ‌ها از قبل پایین بودند. 

در نتیجه وقتی جروم پاول رییس بانک مرکزی آمریکا سه‌شنبه به طور غیرمنتظره‌ای نرخ بهره را نیم درصد کاهش داد، خیلی تعجب نداشت که استیون پولوز رییس بانک مرکزی کانادا هم با کاهشی نیم درصدی از او پیروی کند. اگر کانادا اول حرکت می‌کرد تعجب بسیار بیشتری برانگیخته می‌شد.

داگلاس پورتر اقتصاددان ارشد BMO می‌گوید دنیا در بازه‌ای بسیار کوتاه تغییر بسیار زیادی کرده است. او گفت: «حتی تا همین 10 روز پیش هم هر گونه حرکتی توسط بانک خیلی محتمل به نظر نمی‌رسید.»

با وجود اینکه این اقتصاددان در کل از انگیزش پولی جدید حمایت می‌کند، آن هم مخصوصا با توجه به پیامدهای اقتصادی بلوکه شدن مسیرهای ریلی و به تقلا افتادن بخش نفت و گاز، همچنین به این نکته اشاره دارد که چنین حرکتی خطرهایی برای کانادایی‌ دارد که از قبل بدهی زیادی داشت.

با وجود اینکه نمی‌توان این مسئله را زیر سوال برد که درآوردن پول آسان باعث افزایش ارزش دارایی‌ها از جمله مسکن و سهام می‌شود، بسیاری از اقتصاددان‌ها نگران هستند که سیاست پولی ممکن است ابزاری بیش از حد کند باشد که بتواند مشکلی اقتصادی را که نیازمند چابکی بیشتری است، حل کند.

لویی-فیلیپ روشون متخصص سیاست‌گذاری پولی کانادایی یکی از اقتصاددان‌هایی است که نگران است کاهش نرخ بهره در حال حاضر راه‌حل مفیدی برای مشکلات اقتصادی خلق شده توسط شیوع جهانی کروناویروس جدید نباشد.

او گفت به سختی می‌تواند تصور کند که چطور نرخ بهره پایین‌تر ممکن است قابلیت پر کردن صندلی‌های هواپیماها را داشته باشد، قطعه‌هایی را جایگزین کند که توسط بسته شدن کارخانه‌ها دیگر وارد نمی‌شوند یا مردم را متقاعد کند به رستوران‌ها و سالن‌های سینما بروند و در حمل‌و‌نقل عمومی حس راحتی داشته باشند. او می‌گوید پول ارزان باعث نمی‌شود مردم مریض نشوند.

روشون که باور دارد راه‌حل اصلی خرج کردن هدف‌دار و دقیق از سوی‌ دولت‌هاست، اضافه کرد: «نمی‌دانم چطور کاهش نیم درصدی نرخ بهره به بحران کروناویروس کمک می‌کند. کاهش دادن نرخ بهره هیچ اثری نخواهد داشت. هیچ اثری!»

تقریبا همه چیز درباره کروناویروس و اثر اقتصادی آن نامشخص باقی مانده است. کسب‌و‌کارها و صنایع بسیاری تا به حال ضربه خورده‌اند.

اما روشون می‌گوید کاهش نرخ بهره معیار کمکی به تمام افرادی خواهد بود که پول قرض گرفته‌اند. به همین دلیل است که این حرکت یک اثر مثبت آنی روی قیمت سهام و املاک داشته است. وقتی هزینه وام کاهش پیدا می‌کند ارزش دارایی‌ها بیشتر می‌شود.

اما بعضی‌ها می‌گویند اینکه ارزش سهام آمریکا با وجود کاهش نرخ بهره بسیار افت کرده نشان می‌دهد که اوضاع خوب نیست و این کاهش برای نجات دادن اقتصاد از شوک‌های کروناویروس کافی نیست و حرکت بانک مرکزی فقط نگرانی‌های مالی را افزایش داده است.

با وجود اینکه کانادایی‌هایی که به خاطر وام تحت فشار بودند ممکن است از کاهش نرخ بهره خوشحال شده باشند، ممکن است عواقب منفی هم وجود داشته باشد. دیروز شاخص‌های جدید نشان دادند که بازار املاک کانادا ممکن است دوباره به حالت اوج گرما رسیده باشد چون انجمن املاک تورنتو گزارش از افزایش شدید در فروش و قیمت داد.

کاهش نرخ بهره در کانادا و آمریکا ممکن است فقط مشکل‌ها را به آینده موکول کرده باشد. با وجود اینکه پولوز معمولا نمی‌خواهد بگوید از بانک مرکزی آمریکا پیروی می‌کند، این کاهش کانادا ممکن است به خاطر این بوده باشد که یک عدم توازن بزرگ بین نرخ‌های دو کشور ممکن بود فقط به اثر اقتصادی منفی کروناویروس کمک کند.

به زودی پولوز یک سخنرانی و کنفرانس خبری در تورنتو دارد و توضیح می‌دهد چرا کاهش نرخ بهره در وضعیت فعلی ضروری بود.

رویترز از احتمال ۴۰ درصدی کاهش نرخ بهره در کانادا تا پایان ۲۰۲۰ خبر داد

نتایج نظرسنجی رویترز که روز جمعه منتشر شد نشان می‌دهد نه تنها بانک مرکزی کانادا حداقل تا پایان سال آینده دیگر افزایش نرخ بهره نخواهد داشت بلکه احتمالی جدی  وجود دارد  سیاست‌گذاران با در نظر گرفتن نگرانی از افت رشد اقتصادی و تنش‌های تجاری جهانی نرخ بهره را کاهش بدهند.

بانک مرکزی که آخرین بار نرخ بهره خود را در ماه اکتبر افزایش داده بود، ماه گذشته دیدگاه افزایشی خود را رها کرد و آن را بیشتر در راستای جهت حرکت همتایانی مثل بانک مرکزی ایالات متحده و بانک مرکزی اروپا قرار داد.

هر ۴۰ اقتصاددانی که در جدیدترین نظرسنجی رویترز  شرکت کردند گفتند رییس بانک مرکزی کانادا استیون پولوز و دیگر سیاست‌گذاران این بانک در ملاقات بعدی خود در روز بیست‌و‌نهم مه نرخ بهره را در ۱.۷۵ درصد ثابت نگه خواهند داشت.

با وجود اینکه بیشتر پیش‌بینی‌ها می‌گویند نرخ‌ها تا فصل بعدی بی‌تغییر می‌ماند، از فصل چهارم امسال به بعد آن‌ها به سه دسته تقسیم می‌شوند. حدود دو سوم اقتصاددانان گفتند نرخ‌ها تا پایان سال ۲۰۲۰، یا بدون تغییر یا پایین‌تر خواهند بود.

با وجود اینکه بانک مرکزی کانادا در جدیدترین گزارش فصلی در ماه گذشته چشم‌انداز رشد کوتاه‌مدت خود را پایین‌تر آورد، گفت انتظار دارد اقتصاد در نیمه دوم امسال به بازه رشد بازگردد. اما همه به چنین چیزی اعتقاد ندارند.

اقتصاددانان مورگن استنلی در یادداشتی نوشتند: «ما انگیزه کمی برای افزایش نرخ بهره در چشم‌انداز خود توسط سیاست‌گذاران می‌بینیم چون رشد ضعیف و افت باقی مانده در اقتصاد در آینده هم نیازمند همخوانی سیاست‌گذاری خواهد داشت».

آن‌ها اضافه کردند: «اگر رشد اقتصادی نتواند تا نیمه دوم ۲۰۱۹ نشان از بازگشت داشته باشد، از نظر ما ریسک‌های کاهش نرخ افزایش خواهد یافت و با توجه به چشم‌انداز ضعیف، ۴۰ درصد احتمال می‌دهیم که بانک مرکزی حداقل یک کاهش ۰.۲۵ درصدی دیگر طی ۱۲ ماه آینده داشته باشد».

میانگین پاسخ‌های نظرسنجی رویترز در مورد احتمال کاهش نرخ بهره تا پایان امسال پایین‌تر و برابر با ۲۳ درصد بود. وقتی بازه به پایان ۲۰۲۰ افزایش یافت، این احتمال به ۴۰ درصد افزایش یافت و تقریبا یک سوم اقتصاددان‌ها پیش‌بینی کردند که احتمال افزایش نرخ بهره تا آن موقع بیش از ۵۰ درصد است.

شاید بانک مرکزی کانادا ناچار شود تا پایان 2020 نرخ بهره را افزایش ندهد

استراتژیست ارشد نرخ‌ بهره شرکت تی‌دی سکیوریتیز  معتقد است به احتمال زیاد بانک مرکزی کانادا تا آخر سال 2020 دست از افزایش نرخ بهره برخواهد داشت و حتی ممکن است امسال بخواهد نرخ را کاهش هم بدهد.

اندرو کلوین در یادداشتی  نوشت: «بارز است که ریسک‌های کوتاه مدت به سمت کاهش حرکت می‌کنند. اگر بانک مرکزی بخواهد در سال 2019 حرکتی داشته باشد، این حرکت احتمالا کاهش نرخ بهره خواهد بود.»

او گفت دلیل اینکه از احتمال کاهش نرخ بهره صحبت می‌کند این است که آمارهای رشد اقتصادی منتشرشده برای فصل چهارم سال 2018 بسیار ضعیف‌تر از حد انتظار بودند و به حد کافی از شغل‌های جدید حمایت نمی‌کنند.

کلوین نوشت: «هفته گذشته ما گفتیم که هیچ شانسی وجود ندارد در سال 2019 نرخ بهره افزایش پیدا کند. فراتر از آن، حالا باور داریم که نرخ فعلی 1.75 درصد حد بالاتر از حد ممکن است و انتظار نمی‌رود در سال 2020 هم تغییری در این سیاست دیده شود.»

به گفته وی مسایل متعددی که منجر به کاهش رشد اقتصادی شده، می‌تواند منجر به کاهش نرخ بهره بانکی هم بشود. او از کاهش مخارج مصرف‌کنندگان و ادامه یافتن ضعف قیمت نفت از جمله این فاکتورها نام برد.

او گفت: «اگر رشد تقاضای داخلی نهایی طبق روال فعلی نزدیک به صفر باقی بماند، ما راهی برای بانک مرکزی نمی‌بینیم که بتواند از طریق آن از کاهش بیش از یک بار نرخ بهره اجتناب کند.»

این در حالی است که داون دژاردن اقتصاددان رویال بانک می‌گوید بانک مرکزی این احتمال را کاملا کنار نگذاشته که نرخ بهره بخواهد در آینده افزایش پیدا کند. او گفت شخصا فکر می‌کند زمانی که افت رشد اقتصادی فعلی وابسته به صنعت انرژی که موقتی است به پایان برسد، نرخ بهره می‌تواند افزایش پیدا کند.

دژاردن گفت: «با این حال انتظار نمی‌رود که تا نیمه دوم سال به هیچ وجه افزایش نرخ بهره ممکن باشد.»

استفن پولوز رییس بانک مرکزی کانادا قرار است روز بیست‌و‌چهارم آوریل با دیگر اعضای هیات رییسه بانک ملاقات کند و بعد از آن اعلام کند که تصمیمش در مورد نرخ بهره این بانک چیست.

اخیرا بلومبرگ از مجموعه‌ای از اقتصاددانان نظرسنجی کرد و اجماع میان آن‌ها این بود که بانک مرکزی یک بار دیگر در نتیجه آن ملاقات نرخ بهره خود را ثابت نگه خواهد داشت. مبادلات در سرمایه‌گذاری‌ها که به عنوان شاخص تبادل شبانه شناخته می‌شود نشان از این داشت که تقریبا هشت درصد شانس وجود دارد که بانک مرکزی بخواهد ناگهان به طور کامل جهت خود را تغییر دهد و نرخ بهره را پایین بیاورد.

اگر چنین اتفاقی بیفتد، نخستین بار از سال 2015 تا به حال خواهد بود. از سوی دیگر، دلالان ارز هم اخیرا نشان داده‌اند که فکر می‌کنند کاهش نرخ بهره یکی از احتمالاتی است که بانک مرکزی در حال بررسی آن است.

interest3

هشدار رییس بانک مرکزی کانادا به خانواده ها درباره افزایش یک تا یک و نیم درصدی نرخ بهره

بانک مرکزی کانادا در صبح روز چهارشنبه همانطور که انتظار می رفت نرخ بهره را 0.25 درصد افزایش داد و به بالاترین میزان از سال 2009 رساند.

به این ترتیب نرخ بهره جدید 1.25 درصدی تثبیت شد و در پیامد آن بانکهای  اصلی کانادا نیز prime rate  خود را درحالی به 3.45 درصد افزایش دادند که در آوریل گذشته این نرخ 2.7 درصد بود.

این افزایش قطعا بر میزان بدهی خانوارهای کانادایی و اقساط وام مسکن آنها تاثیر گذار خواهد بود و این در شرایطی است که تاثیر دو افزایش قبلی در سال گذشته به تازگی تاثیرش را در زندگی روزمره کانادایی ها نشان داده است.

میزان بدهی خانوارهای کانادایی در مقابل هر دلار درآمد قابل خرج حالا به 1.71 دلار رسیده است اما استیون پولوز رییس بانک مرکزی کانادا تاکید می کند تمامی این مسائل در اقدام اخیر برای افزایش نرخ بهره در نظر گرفته شده است .

او در گفتگویی با شبکه تلویزیونی بی ان ان عنوان کرد :«ما در برآوردهایمان در نظر داشتیم که اقتصاد کانادا به مراتب بیش از ده سال گذشته به افزایش نرخ بهره حساس است. میزان حساسیت می تواند با توجه به بدهکاری خانوارها  تا 50 درصد نسبت به ده سال قبل بیشتر باشد.

اما از سوی دیگر شرایط اقتصادی کشور به شکلی است که به ما اجازه نمی دهد تا نرخ بهره را به شکلی برگردانیم که در بدهی های مردم تاثیری نداشته باشد. بنابراین یک خانواده بدهکار قطعا نگران کننده است. ما نشانه های موجود در جامعه را مشاهده می کنیم ولی مردم هم باید به این فکر باشند که چطور می خواهند در آینده با نرخ بهره بالاتر کنار بیایند.

نباید فراموش کرد همین میزان بدهی خانوارها دلیل اصلی تصمیم گیری برای سختگیری بیشتر در اعطای وام مسکن بود تا خانوارها بتوانند با پیش بینی شرایط شان در صورت افزایش نرخ بهره، موقعیت بهتری داشته باشند. از این رو خانوارهایی که خود را آماده بدهی بیشتر کرده اند ، کمتر به مشکل برمی خورند . به نظرم کانادایی ها بدهی را دست کم نمی گیرندو درک درستی از آن دارند و من کمتر به کسی برمی خورم که از تاکید من بر پایین بودن نرخ بهره متعجب شود. »

پولوز در نهایت نسبت به ادامه روند افزایش نرخ بهره در سال جاری به شکل تلویحی هشدار داد و گفت :« مردم باید فکر کنند افزایش یک درصدی و یا 1.5 درصدی نرخ بهره چه تاثیری می تواند بر برنامه های مالی شان داشته باشند. اگر مردم به این فکر باشند و خود را برای آن آماده کنند، بعد می توانیم بگویم کار درستی انجام داده اند.»

مجله الکترونیکی

اقتصادی

مهاجرت

جامعه

پزشکی

مسکن

دسته‌ها