چرا استرداد مدیر مالی شرکت واوی به آمریکا ممکن است ماه ها و یا سالها به طول بیانجامد؟

Wanzhou Meng

مقامات آمریکایی ماه گذشته موفق شدند دولت کانادا را راضی کنند تا  یکی از ارشدترین مسئولین شرکت واوی را در فرودگاه ونکوور به اتهام فروش تکنولوژی به ایران دستگیر کند .

با اینکه ردگیری پرواز وانژو منگ و ایجاد هماهنگی لازم بین مقامات آمریکا و کانادا برای دستگیری او در حین تعویض پرواز به مقصد آمریکای جنوبی اقدام مهمی به شمار می آمد ، اما بخش عمده کار هنوز باقی مانده و آن استرداد خانم منگ به آمریکا است که به نظر کار ساده ای نمی رسد.

دادگاه تفهیم اتهام خانم منگ ماه گذشته در ونکوور برگزار شد و او فعلا به حصر خانگی و تسلیم گذرنامه و عدم خروج از بریتیش کلمبیا محکوم شد اما برای اینکه او در یک دادگاه آمریکایی حضور پیدا کند ، دست کم نیاز به برگزاری یک دادگاه دیگر در کانادا و صدور حکم قطعی استرداد است  و با اینکه دو کشور آمریکا و کانادا سابقه زیادی در استرداد متقابل مجرمین دارند ، دراین مورد قضیه ممکن است ماه ها  و یا سالها به طول بیانجامد.

درخواست از یک کشور برای تحویل دادن فرد متهم به نقض تحریمهای کشوری ثالث( در این مورد ایران) ، به ندرت در سالهای اخیر اتفاق افتاده و می تواند روند قضایی این پرونده را به شدت پیچیده کند.

دانیل سیلور از شرکت حقوقی کلیفورد چنس در نیویورک که سابقه تحقیقات در پرونده های مجرمین دستگیر شده در کانادا و تحویل داده شده به آمریکا را دارد در این زمینه می گوید :«این حرکتی به شدت تند و ناگهانی بود که البته باید با مدارک محکمی حمایت شود. در ماه فوریه مقامات قضایی آمریکا باید دست کم بخشی از مدارک مخفیانه شان به منظور توجیه کردن دستگیری منگ را به دادگاه در ونکوور ارائه دهند و ثابت کنند که او مرتکب جرم شده است .»

سیلور در ادامه توضیح می دهد که این اتهامات در کانادا  شکل دیگری پیدا می کنند.  مشکل اینجاست اقدامی که منگ انجام داده تنها در آمریکا به عنوان جرم جنایی شناخته می شود و با اینکه کانادا هم از نظر اقتصادی ایران را تحریم کرده است ، تخلف از این تحریم ها جرم جنایی محسوب نمی شود و تنها شامل جریمه خواهد شد.

از سوی دیگر در قرارداد استرداد مجرمین بین آمریکا و کانادا ، به مواردی چون کلاهبرداری و یا فعالیت مالی و تجاری غیرقانونی اشاره شده ولی تخلف از تحریم تجاری کشور ثالث جزو این قرارداد نیست. کن ناوادی از دادستانهای سابق نیویورک در توضیح این ماجرا می گوید :« یکی از اصلی ترین وجه های توافق استرداد “مجرم بودن دوگانه” است و اگر فردی در یکی از دو کشور به جرمی دستگیر شده که جنایی نیست ، عملا امکان استرداد او به کشور دیگر وجود ندارد. همچنین توافق استرداد بین آمریکا و کانادا ،استرداد” شخصیت سیاسی ” را منع می کند و این می تواند به خانم منگ اجازه دهد تا در دادگاه مطرح کند به عنوان وجه المصالحه در دعوای تجاری آمریکا و چین قرار گرفته و در واقع قربانی اختلاف سیاسی-تجاری دو کشور است .

گذشته از همه اینها ، به سختی می توان اهمیت دستگیری خانم منگ برای دولت چین را نادیده گرفت. او دختر رن ژنگ فی ، مالک بزرگترین شرکت تکنولوژیک چین و یک قهرمان ملی در نگاه رییس جمهور این کشور است و حتی در سال گذشته موفق شد شرکت اپل را در فروش گوشی همراه پشت سر بگذارد و رقیب اصلی سامسونگ در این زمینه باشد . فروش کل این شرکت در سال گذشته 102 میلیارد دلار بوده که بیش از شرکت بویینگ است .

آمریکا در گذشته همواره برای محاکمه قاچاقچیان مواد مخدر ، قاتلین و یا دلالان اسلحه از کانادا درخواست استرداد داشته و این مورد در تاریخ روابط حقوقی -قضایی دو کشور بی سابقه است .

با این حال رویترز دیروز گزارشی اختصاصی از مدارک آمریکایی ها در مورد این پرونده داشت. مقام‌های آمریکایی می‌گویند منگ وانجو، بانک‌های بین‌المللی را برای داد و ستد مالی با ایران فریب داده‌است؛ به‌این شکل که مدعی شده این دو شرکت ارتباطی با واوی ندارند، در حالی‌که در عمل در کنترل کامل واوی قرار داشتند. نام این دو شرکت «اسکای‌کام تک» و «کانیکولا هولدینگ» عنوان شده که این دومی یک شرکت صوری‌ست.

به گفته آنها واوی بارها در مورد روابط خود با اسکای‌کام دروغ گفته‌ و از این واقعیت که اسکای‌کام به‌طور کلی در کنترل واوی است، پرده برنداشته‌است. این شرکت نیز مشغول نقل و انتقال پول ایران و ارائه تجهیزات به شرکت‌های ایرانی بود.

مدارک دادگاه حاکی‌ست واوی به بانک گفته است سهم خود در اسکای‌کام را در سال ۲۰۰۹ فروخته‌است؛ یعنی همان سالی‌که منگ وانجو از مدیریت اسکای‌کام کناره‌گیری کرد.

اما اسناد موجود در هنگ‌کنگ، جایی که اسکای‌کام ثبت شده، حاکی‌ست سهام آن در سال ۲۰۰۷ به «کانیکولا هولدینگ» انتقال پیدا کرده‌است و کانیکولا، شرکت صوری ثبت‌شده در موریس، نیز در حدود یک دهه صاحب این سهام بود.از جمله اتهام‌هایی که در هفته‌های پیش علیه منگ وانجو علنی شده دروغگویی به بانک اچ‌اس‌بی‌سی، در مورد استفاده از یک شرکت تابعه پنهان برای داد و ستد غیرقانونی با ایران است.