راه حل رییس سابق بانک مرکزی کانادا برای مشکل مسکن

highrise1

در سال 2006 که بازار مسکن کانادا به شدت داغ شده بود ، دیوید داج رییس بانک مرکزی کانادا طی نامه ای به رییس سازمان مسکن و وام مسکن کانادا هشدار داد نبود استاندارد مناسب برای نرخ بهره می تواند منجر به افزایش تقاضا برای مسکن شود.

پس از گذشت ده سال ، داج هشدار دیگری به دولتمردان و مسئولان می دهد : نگران عرضه مناسب مسکن باشید و فکری به حال آن کنید.

او که برای چهار دهه در بخشهای مختلف اقتصادی دولتی و غیردولتی از جمله ریاست بانک مرکزی ، ریاست سازمان مسکن و وام مسکن کانادا و وزارت دارایی کار کرده است به بلومبرگ می گوید :« مشکل اصلا پیچیده نیست . یک منحنی میزان عرضه و منحنی دیگر میزان تقاضا را مشخص می کند . اگر شما منحنی عرضه را محدود کنید ، دیگر نباید از رشد قیمتها متعجب شوید!»

بیل مورنو وزیر دارایی دولت ترودو اخیرا اقداماتی را برای کاهش تنش در بازار مسکن انجام داد ولی این تلاشها بیشتر از اینکه مشکلی از بازار مسکن حل کند ، بیشتر ضعف دولت فدرال در مواجهه با مشکل افزایش قیمت را نشان داده است .

دو بازار ونکوور و تورنتو به شدت از نبود عرضه کافی مسکن رنج می برند و دولت فدرال نتوانسته در این زمینه کار خاصی انجام دهد. قوانین جدید فدرال هم میتواند تا حدی به بازار بی رونق مسکن در اکثر نقاط کانادا (بجز شهرهای بزرگ) لطمه بزند. داج در مورد وضعیت فعلی می گوید:«فکر می کردم در مورد بیمه وام مسکن دیر یا زود به این شرایط می رسیم . اقداماتی از این دست تاثیر چندانی بر بازار ندارد چون در این کشور بازارهای متعددی هستند که قیمتها رشد سریعی مثل برخی از شهرهای انتاریو و بریتیش کلمبیا نداشته اند.

در ماه گذشته متوسط بهای مسکن در تورنتو 2 درصد نسبت به ماه قبل و 18 درصد نسبت به زمان مشابه سال گذشت افزایش داشت و درونکوور هم با اینکه متوسط قیمت کاهش یافت ولی هنوز 28 درصد نسبت به سال قبل بیشتر است .

اما این همه داستان نیست و قیمت ها در شهرهای خارج انتاریو و بریتیش کلمبیا رشد چندانی نداشته و یا کاهش یافته اند.

highrise2

بانک های بزرگ به همراه اکثر دست اندرکاران صنعت مسکن – از انبوه سازان تا کارگزاران وام – خواهان تغییر سیاست دولت فدرال و تمرکز بیشتر بر ساخت و عرضه بیشتر شده اند.

در تورنتو میزان عرضه منازل low-rise با 22 درصدکاهش هشدار دهنده است و درونکوور هم با اینکه آمار به مراتب بهتر است اما میزان عرضه منازل low-rise در سطح شهر نسبت به ده سال قبل 20 درصد کاهش داشته است .

داج ده سال قبل ناچار شد تسلیم خواست جیم فلاهرتی مرحوم –وزیر دارایی وقت- شود که به بیمه کنندگان وام مسکن اجازه داد تا وام های 40 ساله بدون پیش پرداخت را پوشش دهند.

از آن زمان به بعد تمامی جانشینان داج با مشکل مشابهی مواجه بودند و حتی فلاهرتی بعدها در نشستی خصوصی عنوان کرده بود از این کارش پشیمان شده و اقداماتی برای سخت تر کردن شرایط وام مسکن انجام داد.

داج در نهایت هشدار داد :« فکر می کنم قوانین سخت گیرانه وام مسکن و یا حتی سخت گیری بیشتر در مورد آن قانع کننده باشد ولی مشکل اصلی زمانی است که شرایط در یکی از بازارهای اصلی مسکن کانادا تغییر ناخوشایندی داشته باشد !»